Je wordt 18 (of bent 18) en krijgt of hebt een kind — wat nu?
Een kind krijgen als je zelf net volwassen wordt is een grote stap, zeker boven op alles wat er al verandert rond je 18e. Deze pagina zet alles op een rij: van de eerste officiële stappen tot geld, zorg en hulp als je twijfelt. Zonder oordeel — je mag hier zijn in elke fase van je beslissing.
Twijfel je, of wil je gewoon met iemand praten? Dat kan altijd, gratis en anoniem.
Fiom — Informatiepunt Onbedoelde Zwangerschap
Landelijk, anoniem informatiepunt voor iedereen met vragen over een onbedoelde zwangerschap — ongeacht welke keuze je overweegt. Ook chat.
24/7, gratis en anoniem
Siriz
Begeleiding bij (complexe) vragen rond onbedoelde zwangerschap, inclusief hulp bij het maken van een keuze en tijdelijke opvang voor tienermoeders.
Gratis, ook chat en WhatsApp (06-24907555)
Timon — opvang tienermoeders
Tijdelijke, begeleide opvang voor (aanstaande) tienermoeders die niet zelfstandig met hun kind kunnen wonen.
Gratis
Eerste stappen: erkenning, gezag & aangifte
Je kind erkennen
Ben je niet getrouwd en heb je geen geregistreerd partnerschap? Dan is de vader (of duomoeder) niet automatisch juridisch ouder. Erkenning regelt dit.
- Erkenning kan al vóór de geboorte, bij elke gemeente in Nederland, met toestemming van de zwangere.
- Kan ook na de geboorte, bij de gemeente waar het kind is geboren of woont.
- Ben je zelf jonger dan 16? Dan kun je een kind niet erkennen — neem in dat geval direct contact op met Het Juridisch Loket of Fiom voor de juiste vervolgstappen.
- Erkenning bepaalt niet automatisch het gezag — zie de volgende stap.
Ouderlijk gezag regelen
De moeder die het kind baart, heeft automatisch gezag. Voor de andere ouder hangt het van erkenning en de datum af.
- Is het kind erkend ná 1 januari 2023? Dan ontstaat gezamenlijk gezag meestal automatisch bij de erkenning, tenzij een van jullie dit expliciet niet wil.
- Twijfel je of het gezag goed geregistreerd staat? Vraag een gratis uittreksel uit het gezagsregister op bij de rechtbank.
- Zonder gezag mag de andere ouder geen officiële beslissingen nemen over het kind (zoals medische zorg of school) — regel dit dus op tijd.
Geboorteaangifte doen
Elke geboorte moet officieel worden aangegeven — dit is niet optioneel en heeft een korte termijn.
- Doe binnen 3 dagen na de geboorte aangifte bij de gemeente waar het kind is geboren (de geboortedag zelf telt niet mee).
- Na aangifte wordt je kind ingeschreven in de BRP en krijgt het een eigen BSN — nodig voor kinderbijslag, zorgverzekering en straks DigiD.
- Neem je eigen identiteitsbewijs mee, en indien van toepassing het trouwboekje of erkenningsakte.
Geld & toeslagen voor jonge ouders
Kinderbijslag aanvragen
Iedereen die in Nederland woont of werkt en voor een kind zorgt, heeft recht op kinderbijslag van de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
- Na de geboorteaangifte krijg je meestal automatisch een brief van de SVB — reageer hierop of vraag zelf aan via 'Mijn SVB' met DigiD.
- Kinderbijslag wordt per kwartaal uitbetaald en het bedrag wordt twee keer per jaar (januari en juli) aangepast.
- Heb je geen brief ontvangen binnen enkele weken na de aangifte? Bel de SVB.
Kindgebonden budget & kinderopvangtoeslag
Aanvullende inkomensondersteuning van de Belastingdienst, boven op de kinderbijslag.
- Kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke bijdrage in de kosten van je kind — vraag dit aan via Mijn Toeslagen (toeslagen.nl) met je DigiD.
- Ga je werken of studeren en heb je kinderopvang nodig? Dan kun je kinderopvangtoeslag aanvragen, ook als je zelf nog studeert met studiefinanciering.
- Geef wijzigingen in je situatie (inkomen, opvanguren) altijd direct door om terugbetalen te voorkomen.
Bijzondere bijstand voor babyuitzet
Kun je de eerste, noodzakelijke spullen voor je kind (bedje, kinderwagen, kleertjes) niet zelf betalen, dan kun je bijzondere bijstand aanvragen bij je gemeente.
- Gebruik hiervoor dezelfde route als bijzondere bijstand voor inrichtingskosten — de voorbeeldbrief in de Toolkit kun je hiervoor aanpassen.
- Sommige gemeenten hebben een aparte regeling of 'babyuitzet-pakket' — vraag hier expliciet naar bij het Jongerenloket of Sociaal Team.
- Kom je uit de jeugdzorg? Vraag je (ex-)voogd of gezinsvoogd om mee te denken over aanvullende regelingen.
Studiefinanciering combineren met een kind
Studeer je nog? Studiefinanciering en ouderschap sluiten elkaar niet uit.
- Studiefinanciering loopt gewoon door als je een kind krijgt — er is geen aparte 'ouderregeling' die je basisbeurs beïnvloedt.
- Vraag bij je onderwijsinstelling naar de regels rond studievertraging door zwangerschap/bevalling (vaak is coulance mogelijk bij bindend studieadvies).
- Combineer je studie met bijstand? Dat kan meestal niet tegelijk — studiefinanciering geldt dan als voorliggende voorziening.
Zorg & verlof rond de geboorte
Kraamzorg regelen
Kraamzorg (hulp in de eerste weken na de bevalling) zit in de basisverzekering, voor iedereen — ook als je zelf nog bij je ouders woont.
- Regel kraamzorg al tijdens de zwangerschap (rond 16 weken) via een kraamzorgorganisatie bij jou in de buurt.
- Er geldt een wettelijke eigen bijdrage van een paar euro per uur (in 2026 €5,70 per uur) — dit valt niet onder je eigen risico.
- Het aantal uren kraamzorg (meestal 24 tot 80 uur) wordt bepaald met een landelijk protocol, afhankelijk van jouw situatie en steun om je heen.
Zwangerschaps-, bevallings- en geboorteverlof
Werk je (ook naast school of een uitkeringstraject)? Dan heb je recht op betaald verlof rond de geboorte.
- Als bevallende ouder heb je recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof van in totaal 16 weken, uitbetaald door UWV.
- Je partner heeft recht op eenmaal het aantal werkuren per week volledig doorbetaald geboorteverlof, plus daarna 5 weken aanvullend geboorteverlof tegen 70% van het dagloon via UWV — op te nemen binnen 6 maanden na de geboorte.
- Ben je werkzoekend of heb je een uitkering? Bespreek met je Jongerenloket-contactpersoon hoe verlof/zorgtaken meewegen in je sollicitatieplicht.
Jeugdgezondheidszorg voor je kind
Elk kind in Nederland heeft recht op gratis, preventieve jeugdgezondheidszorg via het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) van je gemeente.
- Je krijgt uitnodigingen voor gratis contactmomenten (groei, ontwikkeling, vaccinaties) — ga hier altijd naartoe, ook als alles goed lijkt te gaan.
- Het CJG kan ook jou ondersteunen: bij opvoedvragen, slaapproblemen van je kind, of als je het zelf even niet meer weet.
- Zoek het CJG van jouw gemeente op via de Gemeente & Provincie Zoeker.
Zorgverzekering voor je kind
Je kind heeft een eigen zorgverzekeringspolis nodig, maar dit kost je niets extra.
- Meld je kind aan bij jouw zorgverzekeraar — kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd, zonder eigen premie of eigen risico.
- Dit moet je zelf actief regelen; het gebeurt niet automatisch na de geboorteaangifte.
Kom je zelf (nog) uit de jeugdzorg?
Je eigen traject en het ouderschap combineren
Een eigen kind krijgen betekent niet dat je recht op verlengde jeugdhulp of pleegzorg verliest — vaak is juist extra begeleiding mogelijk.
- Bespreek met je gezinsvoogd, jeugdbeschermer of Jeugdstem-vertrouwenspersoon hoe je eigen jeugdhulptraject aangepast kan worden nu je zelf ouder wordt.
- Er bestaan gespecialiseerde, begeleide woonvormen voor (aanstaande) tienermoeders, zoals bij Siriz, Timon, Leger des Heils, Moviera en Sterk Huis — vraag je gemeente, voogd of Siriz naar het aanbod in jouw regio.
- Ook je kind kan, als daar aanleiding toe is, zelf in aanmerking komen voor (preventieve) jeugdhulp — dit is geen automatisme en geen oordeel, maar een extra vangnet.
Twijfel je over het ouderschap?
Het is oké om te twijfelen — over doorzetten van de zwangerschap, over zelf voor je kind zorgen, of over andere opties. Er is geen verkeerde vraag.
- Fiom en Siriz bieden gratis, anonieme en niet-oordelende keuzehulp bij een onbedoelde zwangerschap, in elke fase en bij elke overweging.
- Twijfel je of je zelf voor je kind kunt zorgen? Ook dan kun je met Fiom of je gezinsvoogd praten over de mogelijkheden, waaronder (tijdelijke) pleegzorg voor je kind of adoptie — zonder dat dit meteen een definitieve beslissing is.
- Niemand kan je dwingen tot een keuze — deze hulp is er juist om jou zelf een weloverwogen beslissing te laten nemen.
Ook voor je kind gelden rechten en regelingen
Bekijk de volledige 18+ Checklist en de 100+ juridische standpunten voor alles wat verder voor jou als jonge ouder relevant is.